“Bé gái 14 tuổi được mẹ đưa đến bệnh viện vì đau bụng dưới dữ dội. Điều lạ là những cơn đau xuất hiện đều đặn mỗi tháng, kéo dài vài ngày rồi tự hết. Gia đình nghĩ con bị rối loạn tiêu hóa nên nhiều lần chỉ mua thuốc giảm đau. Gần đây, bụng bé ngày càng to hơn, đau nhiều hơn và xuất hiện tình trạng tiểu khó. Điều khiến mẹ lo lắng nhất là dù đã dậy thì với ngực phát triển bình thường, bé vẫn chưa từng có kinh nguyệt.”
Sau khi thăm khám và siêu âm, bác sĩ phát hiện âm đạo và tử cung của bé chứa đầy máu kinh bị ứ đọng. Nguyên nhân không phải do cơ thể không tạo ra kinh nguyệt, mà vì màng trinh bít hoàn toàn, khiến máu kinh không thể thoát ra ngoài.
Đây là một bệnh cảnh điển hình của tật bít màng trinh – một dị tật bẩm sinh không phổ biến nhưng hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu chẩn đoán muộn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng như ứ máu âm đạo, ứ máu tử cung, ứ máu vòi tử cung, lạc nội mạc tử cung, nhiễm trùng, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau.
Vậy bít màng trinh là gì? Dấu hiệu nào giúp nhận biết sớm và khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?
BÍT MÀNG TRINH LÀ GÌ?
Bít màng trinh là tình trạng màng trinh không có lỗ mở tự nhiên. Đây là một dị tật bẩm sinh xảy ra từ khi còn trong bụng mẹ, do màng trinh không có lỗ thông trong quá trình phát triển của thai nhi.
Tật này không phải do vệ sinh kém, không phải do chấn thương và cũng không liên quan đến hành vi tình dục.
Đây là dị tật hiếm gặp, với tỷ lệ khoảng 1/1.000–2.000 bé gái.
Hình: Các dạng màng trinh (3)
KHI NÀO BỆNH ĐƯỢC PHÁT HIỆN?
Đa số trẻ gái vẫn phát triển bình thường và không có triệu chứng trong suốt thời thơ ấu.
Bệnh thường chỉ được phát hiện khi bước vào tuổi dậy thì. Lúc này, buồng trứng đã hoạt động và có kinh nguyệt nhưng máu kinh không thể thoát ra ngoài vì bị màng trinh bít kín.
Máu kinh sẽ tích tụ dần trong âm đạo, tử cung, thậm chí lan lên vòi tử cung nếu để kéo dài.
NHỮNG DẤU HIỆU CẦN LƯU Ý
Cha mẹ và các bạn gái tuổi dậy thì nên đến cơ sở y tế nếu có các biểu hiện sau:
- Đã đến tuổi dậy thì nhưng vẫn chưa thấy kinh nguyệt.
- Hàng tháng đau bụng dưới theo chu kỳ, cơn đau ngày càng tăng.
- Căng tức vùng bụng dưới.
- Có cảm giác buồn tiểu, tiểu khó hoặc bí tiểu.
- Táo bón, khó đi ngoài.
- Đau vùng chậu kéo dài.
Một số trường hợp, bác sĩ khám sẽ thấy một khối phồng màu xanh tím ngay cửa âm đạo. Đây chính là màng trinh bị căng phồng do máu kinh ứ bên trong âm đạo.
Hình 2: Tật bít màng trinh qua hình ảnh MRI (4)
NẾU KHÔNG ĐIỀU TRỊ SẼ CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?
Nếu máu kinh tiếp tục tích tụ trong thời gian dài, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng như:
- Ứ máu âm đạo.
- Ứ máu trong buồng tử cung.
- Ứ máu vòi tử cung.
- Đau bụng mạn tính.
- Bí tiểu
- Nhiễm trùng.
- Máu kinh trào ngược vào ổ bụng, làm tăng nguy cơ lạc nội mạc tử cung.
- Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau nếu biến chứng kéo dài.
Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm rất quan trọng.
CHẨN ĐOÁN NHƯ THẾ NÀO?
Thông thường, bác sĩ sẽ:
- Hỏi bệnh sử và các triệu chứng.
- Khám cơ quan sinh dục ngoài.
- Siêu âm để xác định lượng máu ứ trong âm đạo và tử cung.
- Trong một số trường hợp đặc biệt, có thể cần chụp cộng hưởng từ (MRI) để loại trừ các dị tật bẩm sinh khác của đường sinh dục.
Điều quan trọng là cần phân biệt bít màng trinh với các dị tật khác như vách ngăn âm đạo ngang hoặc không có âm đạo bẩm sinh, vì hướng điều trị sẽ khác nhau.
ĐIỀU TRỊ NHƯ THẾ NÀO?
Điều trị duy nhất là phẫu thuật mở màng trinh.
Đây là một thủ thuật tương đối đơn giản, giúp tạo lỗ thông để máu kinh thoát ra ngoài.
Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ:
- Rạch mở màng trinh.
- Dẫn lưu lượng máu kinh ứ đọng.
- Tạo hình mép màng trinh để tránh dính hoặc bít trở lại.
Sau phẫu thuật, người bệnh thường hồi phục nhanh và có thể xuất viện trong thời gian ngắn nếu không có biến chứng.
Để đảm bảo hiệu quả điều trị tối đa và ngăn ngừa các biến chứng, bạn cần lưu ý:
- Vệ sinh đúng cách: Giữ vùng kín khô ráo, sạch sẽ. Thường chỉ lau rửa nhẹ nhàng bên ngoài và không thụt rửa sâu trong âm đạo.
- Dùng thuốc theo đơn: Uống đầy đủ thuốc kháng sinh và chống viêm theo chỉ định của bác sĩ để phòng ngừa nhiễm trùng.
- Kiêng quan hệ tình dục: Cần kiêng quan hệ trong khoảng 4 đến 6 tuần (hoặc theo thời gian bác sĩ dặn dò cụ thể) để vết thương hồi phục hoàn toàn.
- Tái khám định kỳ: Tuân thủ lịch hẹn của bác sĩ để kiểm tra quá trình lành vết thương và đánh giá kết quả tiểu phẫu
SAU ĐIỀU TRỊ CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG SINH SẢN KHÔNG?
Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, đa số người bệnh sẽ:
- Có kinh nguyệt bình thường.
- Phát triển sinh dục bình thường.
- Có khả năng mang thai và sinh con như những phụ nữ khác.
Ngược lại, nếu để muộn, tình trạng ứ máu kéo dài có thể gây lạc nội mạc tử cung hoặc tổn thương vòi tử cung, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
CHA MẸ CẦN LƯU Ý ĐIỀU GÌ?
Cha mẹ nên quan tâm đến sự phát triển của con gái trong giai đoạn dậy thì.
Nếu con:
- Đã 15–16 tuổi vẫn chưa có kinh nguyệt.
- Có đau bụng theo chu kỳ hàng tháng nhưng chưa từng hành kinh.
- Đau bụng dữ dội kèm tiểu khó hoặc bí tiểu.
Hãy đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ khoa hoặc phụ khoa nhi càng sớm càng tốt. Không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài hoặc chờ bệnh tự khỏi.
THÔNG ĐIỆP DÀNH CHO CỘNG ĐỒNG
Bít màng trinh là một dị tật bẩm sinh có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm.
Việc khám phụ khoa khi có dấu hiệu bất thường không liên quan đến vấn đề trinh tiết hay đạo đức, mà là chăm sóc sức khỏe cần thiết.
Phát hiện sớm – điều trị đúng – theo dõi đầy đủ sẽ giúp người bệnh tránh được các biến chứng nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe sinh sản trong tương lai.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Diagnosis and Management of Hymenal Variants: ACOG Committee Opinion, Number 780 Obstetrics & Gynecology. 2019;133(6):e372-e376. doi:10.1097/AOG.0000000000003283
2. Enes PV, Brandão, Ramôa P, Torgal A. Imperforate hymen: the importance of early diagnosis. Int J Reprod Contracept Obstet Gynecol 2017;6:2628
3. Imperforate Hymen – Continental Hospital https://continentalhospitals.com/diseases/imperforate-hymen
4. Laghzaoui, O Congenital imperforate hymen BMJ Case Reports CP 2016;2016:bcr2016215124
Tin, bài: Nguyễn Lan Phương