* Thuế thu nhập cá nhân – không phải “mất tiền”, mà là thước đo của một xã hội văn minh
Trong môi trường bệnh viện, khi nhắc đến thuế thu nhập cá nhân, phản xạ rất thường gặp của nhiều nhân viên là: “Lương có bao nhiêu đâu mà cũng phải đóng thuế”; “Thuế là việc của phòng Tài chính – Kế toán”; “Bị trừ thì thôi, rắc rối làm gì”? Những suy nghĩ này rất thật, rất đời, và hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, thuế thu nhập cá nhân không phải là khoản tiền “bị mất”, mà là phần trách nhiệm công dân gắn với quyền lợi của chính viên chức, người lao động.
Một xã hội càng phát triển, hệ thống y tế càng hiện đại, thì thuế không còn là câu chuyện trốn – né – ngại, mà là câu chuyện hiểu đúng – làm đúng – được bảo vệ. Nói ngắn gọn cho dễ nhớ thì cá nhân hiểu thuế không phải để lo mà để yên tâm làm việc.
* Thuế thu nhập cá nhân trong bệnh viện: Gần hơn chúng ta tưởng rất nhiều
Đối với nhân viên bệnh viện, thuế thu nhập cá nhân chủ yếu phát sinh từ: Tiền lương, tiền công; Phụ cấp theo quy định; Thu nhập tăng thêm; Tiền thưởng, hỗ trợ (nếu thuộc diện chịu thuế).
Phòng Tài chính – Kế toán không phải là “người thu thuế” của nhân viên, mà là phòng chuyên môn thực hiện khấu trừ thuế đúng quy định, kê khai và nộp thuế đúng pháp luật và quyết toán thuế đúng thời hạn. Mục tiêu cuối cùng là bảo vệ viên chức, người lao động trước rủi ro pháp lý về thuế đồng thời bảo vệ bệnh viện khỏi sai phạm về thuế.
* Thu nhập chịu thuế
Cốt lõi của thuế thu nhập cá nhân không phải là tổng thu nhập mà là thu nhập chịu thuế. Một hiểu lầm rất phổ biến là “Cứ có thu nhập là phải đóng thuế”. Thực tế thì không phải. Thuế thu nhập cá nhân không đánh trên tổng thu nhập, mà đánh trên thu nhập chịu thuế, sau khi đã trừ đi các khoản miễn thuế và các khoản giảm trừ theo quy định. Trong đó, giảm trừ gia cảnh là yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến việc cá nhân có phải nộp thuế hay không và mức thuế phải nộp cao hay thấp?
* Quy định mới về giảm trừ gia cảnh theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
Tin vui cho viên chức, người lao động là theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 áp dụng từ năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh để phù hợp hơn với chi phí sinh hoạt và mức sống hiện nay.
Giảm trừ gia cảnh là gì? Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Nhà nước thừa nhận rằng mỗi viên chức, người lao động cần một khoản thu nhập tối thiểu để sống và nuôi gia đình nên sẽ không đánh thuế vào phần thu nhập tối thiểu đó.
Mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2025: Theo quy định mới, mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng tương đương 186 triệu đồng/năm và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng/người tương đương 74,4 triệu đồng/năm. Đây là quyền lợi hợp pháp, không phải ưu ái, không phải xin – cho.
Chỉ cần làm đúng, thuế đã nhẹ đi rất nhiều
Ví dụ 1: Một nhân viên bệnh viện có thu nhập bình quân 28 triệu đồng/tháng và có 1 người phụ thuộc thì mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng và mức giảm trừ cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng. Như vậy, tổng cộng giảm trừ là 21,7 triệu đồng. Do đó, thu nhập chịu thuế của nhân viên là 28 – 21,7 = 6,3 triệu đồng và thuế thu nhập cá nhân sẽ tính trên thu nhập chịu thuế sau giảm trừ là 6,3 triệu đồng chứ không phải tính trên tổng thu nhập 28 triệu đồng.
Ví dụ 2 (rất thường gặp trong bệnh viện): Nhân viên có thu nhập bình quân 25 triệu đồng/tháng và có 2 người phụ thuộc thì mức giảm trừ tổng cộng là 15,5 + (6,2 × 2) = 27,9 triệu đồng. Như vậy, nhân viên không phát sinh thu nhập chịu thuế nên không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
* Vì sao nhiều viên chức, người lao động “bị trừ thuế oan” mà không biết?
Từ thực tế trong bệnh viện, có 4 nguyên nhân phổ biến là: (1) Viên chức, người lao động không đăng ký người phụ thuộc do ngại thủ tục, nghĩ rằng “không đáng bao nhiêu”, không cập nhật quy định mới; (2) Viên chức, người lao động hiểu sai về người phụ thuộc như cha mẹ, con cái đủ điều kiện nhưng không đăng ký, nghĩ rằng phải “hộ khẩu chung” mới được (không đúng); (3) Viên chức, người lao động không chủ động rà soát thu nhập chịu thuế mà phó mặc hoàn toàn cho kế toán, không quan tâm bảng thu nhập chi tiết của bản thân và (4) Viên chức, người lao động ngại quyết toán thuế vì nghĩ rằng phức tạp mà không biết rằng quyết toán là quyền lợi, không chỉ là nghĩa vụ.
* Vai trò của phòng Tài chính – Kế toán: Không chỉ làm đúng luật, mà còn bảo vệ viên chức, người lao động
Trong bối cảnh pháp luật thuế ngày càng chặt chẽ, phòng Tài chính – Kế toán có vai trò:
- Hướng dẫn nhân viên đăng ký người phụ thuộc đúng quy định;
- Cập nhật kịp thời chính sách thuế mới;
- Khấu trừ đúng – đủ – không thừa;
- Hỗ trợ quyết toán để viên chức, người lao động không bị thiệt.
Cho nên, phòng Tài chính - Kế toán làm tốt thuế thu nhập cá nhân không phải để “thu cho Nhà nước” mà để viên chức, người lao động không bị rủi ro pháp lý và tài chính về sau.
* Thuế và sự minh bạch: Nền tảng của niềm tin trong bệnh viện
Một bệnh viện vận hành minh bạch về thuế thì nhân viên yên tâm về thu nhập, lãnh đạo yên tâm về tuân thủ và người bệnh yên tâm về uy tín. Theo các nghiên cứu về quản trị công và kinh tế y tế, minh bạch thuế và tài chính là một trong những yếu tố để giữ chân nhân lực, tăng sự gắn kết nội bộ và nâng cao hình ảnh bệnh viện công lập.
* Hiểu thuế không làm nghèo bạn – hiểu sai thuế mới làm bạn thiệt
Thuế thu nhập cá nhân không phải câu chuyện của riêng kế toán, mà là quyền lợi của mỗi nhân viên, trách nhiệm của mỗi công dân và nền tảng của một bệnh viện phát triển bền vững.
Với mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2025, nếu viên chức, người lao động hiểu đúng, làm đúng và chủ động phối hợp với phòng Tài chính - Kế toán thì viên chức, người lao động được lợi, bệnh viện được an toàn và xã hội minh bạch hơn.
Nói tóm lại, thuế thu nhập cá nhân không đáng sợ, không hiểu về thuế thu nhập cá nhân mới đáng sợ.
Người viết: CN. Kim Mỹ - P.TCKT
Bài viết khác
- Cùng Spa Hùng Vương – Rước lộc vào nhà! (05-02-2026)
- Theo dõi, chăm sóc vàng da sơ sinh đúng cách để phòng ngừa biến chứng nặng (05-02-2026)
- Điều cha mẹ cần biết về vàng da sơ sinh trong những tuần đầu đời (05-02-2026)
- Đón xem Radar Sản Phụ khoa kỳ 48: Vàng da sơ sinh - Tin đồn, sự thật và điều cha mẹ cần biết (04-02-2026)
- Giải đáp các thắc mắc thường gặp giai đoạn sau chuyển phôi (04-02-2026)