Vận động sớm sau can thiệp Phẫu thuật – Thủ thuật phụ khoa là chìa khóa giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng, giảm thiểu biến chứng và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Khoa Điều trị Trong Ngày – Bệnh viện Hùng Vương xin cung cấp hướng dẫn chi tiết và khoa học về vận động sớm sau can thiệp phẫu thuật, thủ thuật phụ khoa.
1. Vận động sớm sau can thiệp phẫu thuật, thủ thuật phụ khoa là gì?
Vận động sớm là việc người bệnh bắt đầu cử động, thay đổi tư thế và đi lại nhẹ nhàng trong thời gian sớm sau can thiệp phẫu thuật, thủ thuật phụ khoa, khi tình trạng sức khỏe đã ổn định và có chỉ định của nhân viên y tế.
Việc vận động sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa các biến chứng, đặc biệt là Huyết khối tĩnh mạch sâu – tình trạng hình thành cục máu đông trong lòng tĩnh mạch, có thể gây thuyên tắc phổi nguy hiểm đến tính mạng và các biến chứng nguy hiểm.
2. Tại sao cần vận động sớm?
Sau can thiệp phụ khoa, người bệnh thường nằm nhiều, dễ dẫn đến ứ trệ tuần hoàn máu. Vận động sớm giúp:
- Tăng lưu thông máu, giảm nguy cơ hình thành cục máu đông
- Phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu
- Giảm nguy cơ thuyên tắc phổi, hạn chế viêm phổi, ứ đọng đờm do nằm lâu
- Kích thích nhu động ruột hoạt động trở lại, giảm đầy hơi, táo bón
- Giảm đau, hạn chế cứng khớp và teo cơ
- Giúp vết mổ mau lành, người bệnh phục hồi nhanh và sớm trở lại sinh hoạt bình thường
3. Thời điểm bắt đầu vận động
- Thông thường: 06 – 08 giờ sau can thiệp (tùy tình trạng bệnh)
- Phải có chỉ định và hướng dẫn của Bác sĩ/Điều dưỡng
- Bắc đầu từ nhẹ đến tăng dần theo khả năng
4. Hướng dẫn vận động
4.1 Vận động tại giường
- Sau 0 – 06 giờ sau can thiệp
- Co – duỗi bàn chân liên tục
- Xoay cổ chân, cổ tay
- Gồng cơ đùi, cơ bụng nhẹ
- Thay đổi tư thế thường xuyên (khoảng 1–2 giờ đổi tư thế một lần nếu còn phải nằm nhiều)
4.2 Vận động ngoài giường
Sau 08 – 24 giờ can thiệp (khi tình trạng ổn định)
- Ngồi dậy từ từ, thả chân xuống giường
- Đứng lên có người hỗ trợ
- Đi lại nhẹ nhàng trong phòng, hành lang
- Tăng dần thời gian: 5-10 phút/lần, nhiều lần trong ngày
Sau 24 giờ đi lại bình thường.
5. Lưu ý khi vận động
Người bệnh cần:
- Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế
- Tránh vận động mạnh, mang vác nặng
- Uống đủ nước
- Có thể mang vớ áp lực nếu được chỉ định
6. Theo dõi sau vận động
Sau can thiệp, người bệnh có thể gặp:
- Mệt nhẹ
- Đau nhẹ vùng can thiệp
- Choáng nhẹ khi mới đứng dậy.
=> Đây là biểu hiện thường gặp, sẽ giảm dần.
7. Dấu hiệu bất thường cần báo ngay
Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi có:
- Đau, sưng, nóng đỏ một bên chân
- Khó thở, đau ngực
- Tim đập nhanh, choáng váng
- Mệt nhiều bất thường
=> Đây có thể là dấu hiệu của Huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc Thuyên tắc phổi.
8. Thông điệp truyền thông
“Vận động sớm - Phục hồi nhanh – Giảm biến chứng – Nâng cao chất lượng điều trị”
9. Kết luận
Vận động sớm sau can thiệp phụ khoa là một biện pháp đơn giản nhưng có giá trị dự phòng cao, giúp cải thiện tuần hoàn máu, thúc đẩy hồi phục và đặt biệt giảm nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu cũng như Thuyên tắc phổi.
Việc triển khai vận động sớm cần được thực hiện đúng thời điểm, đúng cách và dưới sự hướng dẫn chủa nhân viên y tế, đồng thời người bệnh cần chủ động phối hợp để đạt hiệu quả tối ưu.
Thông tin liên hệ hỗ trợ: Bệnh viện Hùng Vương – TP. Hồ Chí Minh
Địa chỉ: 128 Hồng Bàng, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
Tổng đài: (028) 3855 8532
Email: bv.hungvuong@tphcm.gov.vn
Website: https://bvhungvuong.vn
Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc dấu hiệu bất thường sau phẫu thuật, người bệnh nên liên hệ với bệnh viện hoặc đến khám ngay để được tư vấn và điều trị kịp thời.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Y tế. (2023). Quyết định số 3908/QĐ-BYT ngày 20 tháng 10 năm 2023 về việc ban hành Hướng dẫn điều trị dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch.
2. American College of Obstetricians and Gynecologists. (2018). Perioperative pathways: Enhanced Recovery After Surgery (ERAS).
3. Bệnh viện Hùng Vương. (2025). Quy trình số 21/QT-SB ngày 26 tháng 12 năm 2025 về hướng dẫn áp dụng ERAC (10 bước)
Tin, bài: Đoàn Thị Xuân Trinh